Przedstawiciele TNKP uczestniczyli w dwóch wydarzeniach naukowych poświęconych współczesnym wyzwaniom procesu karnego, kryminologii oraz wykorzystaniu sztucznej inteligencji w wymiarze sprawiedliwości i zapobieganiu przestępczości.
W dniach 23–24 września 2026 r. odbyła się Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Proces karny XXII wieku” zorganizowana przez Wydział Prawa i Administracji Akademii Sztuki Wojennej w Warszawie. W wydarzeniu uczestniczył dr Bartłomiej Oręziak, członek Zarządu TNKP, który wygłosił referat pt. „Gwarancje procesowe jako wyznacznik dopuszczalnego wykorzystania sztucznej inteligencji w postępowaniu karnym”. Wystąpienie zostało zaprezentowane w panelu „AI w procesie karnym: efektywność a gwarancje procesowe”.
W referacie dr Bartłomiej Oręziak przedstawił koncepcję, zgodnie z którą punktem wyjścia dla oceny dopuszczalności wykorzystania sztucznej inteligencji w postępowaniu karnym powinny być gwarancje procesowe. Zaproponowane podejście zakłada, że to wymagania wynikające z prawa powinny wyznaczać granice stosowania nowych technologii. Przedstawiony został także model pozwalający przejść od określonej gwarancji procesowej i chronionego przez nią interesu do sformułowania konkretnych wymagań prawnych wobec zastosowania systemu AI.
W dniach 24–25 września 2026 r. na Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie odbył się natomiast IV Kongres Kryminologiczny, połączony z jubileuszem prof. dr. hab. Wiesława Pływaczewskiego. W Kongresie uczestniczyli Prezes TNKP dr hab. Marcin Wielec, prof. ucz. oraz członek Zarządu TNKP dr Bartłomiej Oręziak.
Podczas Kongresu dr Bartłomiej Oręziak wygłosił referat pt. „Sztuczna inteligencja i analiza predykcyjna w zapobieganiu przestępczości – wyzwania kryminologiczne i prawne”. Wystąpienie dotyczyło możliwości wykorzystania systemów sztucznej inteligencji do prognozowania ryzyka przestępczości, a także prawnych i kryminologicznych problemów związanych z zastosowaniem takich narzędzi.
Szczególną uwagę poświęcono jakości danych wykorzystywanych przez modele predykcyjne oraz ryzyku powielania przez algorytmy historycznych wzorców działania instytucji publicznych. Wskazano również na możliwość powstawania mechanizmu sprzężenia zwrotnego, w którym decyzje podejmowane na podstawie prognoz algorytmicznych wpływają na dane wykorzystywane następnie do tworzenia kolejnych prognoz.
W referacie podkreślono także znaczenie praw człowieka jako punktu odniesienia dla odpowiedzialnego wykorzystywania analizy predykcyjnej. Wraz ze wzrostem wpływu prognozy algorytmicznej na sytuację jednostki rośnie znaczenie odpowiednich mechanizmów ochronnych, w tym jakości danych, transparentności, rzeczywistego nadzoru człowieka, możliwości audytu oraz zakwestionowania błędnej klasyfikacji algorytmicznej.
Udział przedstawicieli TNKP w obu wydarzeniach stanowił okazję do udziału w dyskusji naukowej nad kierunkami rozwoju procesu karnego i kryminologii oraz wpływem nowych technologii na współczesne prawo i praktykę jego stosowania.
Przykładowy tekst